085 – 303 86 20

Onze COVID-19 maatregelen

Hartklepafwijking

Hartkleppen zorgen ervoor dat het bloed de juiste kant uitstroomt. Zij zorgen voor een afsluiting om te voorkomen dat het bloed terugstroomt het hart in. Vernauwde of lekkende hartklep(pen) kunnen hun werk minder goed doen. En al leveren ze niet direct klachten op, de gevolgen kunnen op termijn ernstig zijn.

Wat is een hartklepafwijkijng?

Bij een hartklepafwijking worden twee typen aandoeningen van elkaar onderscheiden:

  • Als een hartklep niet goed sluit dan lekt het bloed terug in het compartiment waar het vandaan kwam en spreekt met van een insufficiëntie.
  • Als een hartklep vernauwd is dan ondervindt het bloed hinder bij het passeren van de klep. Dit wordt een klepstenose genoemd.

Hoe ontstaan hartklepaandoeningen?

De bloedcirculatie

Om de functie van iedere klep te kunnen begrijpen is kennis van de bloedcirculatie essentieel. De rechterboezem ontvangt (zuurstofarm) bloed uit de aders van het hele lichaam en geeft dit door, via de tricuspidalisklep, aan de rechter hartkamer. De rechter hartkamer pompt het bloed, via de pulmonalisklep, door de longslagader naar de longen. In de longen wordt zuurstof aan het bloed toegevoegd.

De linkerboezem ontvangt het (zuurstofrijke) bloed uit de longen en geeft dit door, via de mitralisklep, aan de linker hartkamer. De linker hartkamer pompt het bloed, via de aortaklep, naar de aorta waarna het naar alle organen wordt getransporteerd om aldaar zuurstof en voedingsstoffen af te geven.

Wat is de functie van de hartkleppen?

De hartkleppen zorgen ervoor dat de bloedstroom de juiste richting heeft. Er zijn 4 hartkleppen die ieder een specifieke taak hebben:

  • De mitralisklep bevindt zich tussen de linkerboezem en de linker hartkamer. De klep opent tijdens de ontspanning van de linker hartkamer zodat het bloed vanuit de linkerboezem naar de linker hartkamer kan stromen. Als de linker hartkamer samentrekt dan sluit de mitralisklep ter voorkoming van terugstroom van bloed naar de linkerboezem.
  • De aortaklep bevindt zich tussen de linker hartkamer en de aorta. Deze klep opent als de linker hartkamer samentrekt (systole) en sluit als de ontspanning (diastole) van de linker hartkamer begint.
  • De tricuspidalisklep
    Deze bevindt zich tussen de rechterboezem en de rechter hartkamer. De klep opent tijdens de ontspanning van de rechter hartkamer zodat het bloed vanuit de rechterboezem naar de rechter hartkamer kan stromen. Als de rechter hartkamer samentrekt dan sluit de tricuspidalisklep ter voorkoming van terugstroom van bloed naar de rechterboezem.
  • De pulmonalisklep
    deze bevindt zich tussen de rechter hartkamer en de longslagader. Deze klep opent als de rechter hartkamer samentrekt (systole) en sluit als de ontspanning (diastole) van de rechter hartkamer begint.

Klachten bij een klepafwijking

Als een hartklep niet goed functioneert kan dat de volgende klachten geven:

Mogelijke oorzaken

Een afwijkende hartklep kan aangeboren zijn of ontstaan tijdens het leven, bijvoorbeeld door slijtage of door een infectie.

Diagnose

Bij het vermoeden van een hartklepaandoening kan de huisarts vaak een ruisje (souffle) horen met een stethoscoop. In dat geval dient een verwijzing naar een cardioloog plaats te vinden zodat een echocardiografie kan worden uitgevoerd. Hierbij kan heel precies de functie van alle kleppen worden bepaald. 

Aortaklep aandoeningen

De aortaklep kan vernauwd zijn of lekken. Dit wordt respectievelijk een aortaklepstenose en een aortaklepinsufficiëntie genoemd.

Aortaklepstenose (vernauwing)

Hierbij is de aortaklep vernauwd en ondervindt het bloed hinder wanneer het uitgepompt wordt door de linker ventrikel. Een vernauwing kan ontstaan door:

  • ouderdom (degeneratie)
  • aangeboren afwijking (bicuspide aortaklep)
  • bestraling (radiotherapie)

Een aortaklepstenose is de meest voorkomende klepafwijking en komt voor bij 1 op de 8 mensen van boven de 75 jaar.

Klachten die optreden bij een aortaklepstenose zijn:

  • inspanning gerelateerde benauwdheid
  • pijn op de borst
  • duizeligheid (wegraking)

Als deze klachten optreden bij een ernstige vernauwing van de aortaklep dan dient een klepvervanging plaats te vinden.

Aortaklepinsufficiëntie (lekkage)

Het bloed dat aanvankelijk door de linker ventrikel is uitgepompt, lekt bij deze aandoening van de aorta terug in de linker ventrikel. Het hart moet daardoor veel meer bloed per slag uitpompen.

Een lekkage kan ontstaan door:

  • ouderdom (degeneratie)
  • ontsteking (bacteriële infectie; endocarditis)
  • verwijding van de aorta (aneurysma)
  • scheuring van de aorta (dissectie)
  • trauma van de borst (bijvoorbeeld bij een auto ongeluk)
  • aangeboren afwijking (bicuspide aortaklep)

Er zijn opvallend weinig klachten van een aortaklepinsufficiëntie. Dit komt doordat de lekkage plaatsvindt tussen twee hartslagen in; het moment waarop de hartkamers zich ontspannen. Als bij inspanning de hartfrequentie toeneemt dan zal de periode tussen twee hartslagen afnemen en de lekkage aldus verminderen. Daarom kunnen patiënten met een ernstige aortaklepinsufficiëntie vaak nog sporten.

Als de hartkamer uitgeput raakt (hartfalen) bij een ernstige lekkage, ontstaat conditieverlies en benauwdheid en dient de klep te worden vervangen of gerepareerd.

De behandeling

Aortaklepvervanging:
Een aortaklep kan worden vervangen via de “klassieke” weg waarbij de borstkas wordt geopend en de hartchirurg een klepvervanging uitvoert. Dit kan door de implantatie van een biologische klep (weefsel van een rund of varken) of een kunstklep (Carbon).

Als de patiënt op leeftijd is en bijkomende medische problemen heeft die een hartoperatie risicovol maken, dan kan een klepvervanging plaatsvinden via de liesslagader (TAVI). Deze ingreep wordt uitgevoerd door de cardioloog.

Een klepvervanging kan ook minimaal invasief worden uitgevoerd. Hierbij worden enkele kleine openingen in de borstkas gemaakt waardoor camera’s en gereedschap worden ingebracht zodat de chirurg de reparatie (scopisch) kan uitvoeren

Aortaklepreparatie
Een zogenaamde aortaklepplastiek kan soms bij een aortaklepinsufficientie worden uitgevoerd. De chirurg repareert de klep zodat de patiënt geen klepvervanging nodig heeft. 

Mitralisklep ziekten

Als de mitralisklep vernauwd is of als deze klept lekt dan wordt dat respectievelijk een mitralisklepstenose en een mitralisklepinsufficiëntie genoemd.

Mitalisklepstenose (vernauwing)

Door de vernauwde mitralisklep ondervindt het bloed hinder wanneer het van de linkerboezem naar de linker ventrikel stroomt. Deze aandoening komt relatief weinig voor en kan ontstaan door ouderdom (degeneratie) of door een ontsteking (acuut reuma of bacteriële infectie; endocarditis).

Klachten die hierbij kunnen optreden zijn:

  • benauwdheid of kortademigheid na inspanning of bij het liggen
  • vermoeidheid bij grote inspanning
  • pijn op de borst
  • hoesten
  • hartkloppingen
  • duizeligheid
  • vocht vasthouden
  • overmatig plassen 's nachts

Mitalisklepinsufficiëntie (lekkage)

Bij een lekkende mitralisklep stroom het bloed van de linker hartkamer naar de linkerboezem terug. De linker hartkamer pompt dus extra bloedweg; deels de goede richting naar de aorta en deels terug in de linkerboezem. Een lekkende mitralisklep komt relatief veel voor en heeft de volgende oorzaken:

  • ouderdom (degeneratie)
  • ontsteking (acuut reuma of endocarditis)
  • een aangeboren afwijking

Behandeling

Mitralisklepvervanging
Een mitralisklep kan worden vervangen via de 'klassieke' weg waarbij de borstkas wordt geopend en de hartchirurg een klepvervanging uitvoert. Dit kan door de implantatie van een biologische klep (weefsel van een rund of varken) of een kunstklep (Carbon).

Mitralisklepreparatie
Als een reparatie van de mitralisklep technisch mogelijk is verdient dit de voorkeur boven een klepvervanging. Daarom zal altijd eerst gekeken worden of een reparatie technisch uitvoerbaar is. Een reparatie van de lekkende mitralisklep wordt ook wel een mitralisklepplastiek genoemd. Hierbij repareert de hartchirurg de klep door het openen van de borstkas of door middel van thoracoscopie. 

Als de patiënt oud is en bijkomende medische problemen heeft, die een hartoperatie risicovol maken, dan kan, in geval van een mitralisklepinsufficiëntie, een klepreparatie plaatsvinden via de liesader (MitraClip). Deze ingreep wordt uitgevoerd door de cardioloog.

Wat u zelf kunt doen

Een hartklepafwijking wordt niet veroorzaakt door leefstijl. En medicijnen kunnen de hartklepafwijking niet verhelpen. Toch zijn er een paar adviezen om op te volgen:

  • neem uw medicijnen volgens advies van de cardioloog in
  • regelmatige controle door de cardioloog(zo kan eventuele toename in de ernst van de klepafwijking in een vroeg stadium worden vastgesteld)

Als u een van de waarschuwingssymptomen heeft wordt u geadviseerd om contact met uw behandelend cardioloog op te nemen.

Veelgestelde vragen

  • Ik heb een aortaklepstenose, wanneer moet ik geopereerd worden?

    Als een aortaklepvernauwing ernstig is EN u heeft een van de volgende klachten dan is een operatie noodzakelijk:

    • pijn op de borst bij inspanning
    • benauwdheid bij inspanning
    • duizeligheid of wegraking bij inspanning
    • conditieverlies die niet op een andere manier kan worden verklaard

    Als u een van de bovenstaande alarmsymptomen heeft dan wordt u geadviseerd contact op te nemen met uw cardioloog.

    Ter bepaling van de ernst van de aortaklepstenose wordt een echocardiografie verricht en kan het noodzakelijk zijn om een inspanningstest te ondergaan. Een onvoldoende bloeddrukstijging tijdens inspanning past bij een ernstige aortaklepstenose waarvoor operatie nodig is.

  • Ik heb een aortaklepinsufficiëntie, wanneer moet ik geopereerd worden?

    Als er sprake is van een ernstige aortakleplekkage dan zal bij de volgende klachten of situaties een operatie moeten worden overwogen:

    • conditieverlies (benauwdheid of kortademigheid bij inspanning)
    • aorta verwijding
    • linker ventrikel verwijding of functie vermindering

    Als u een van de bovenstaande alarmsymptomen heeft dan wordt u geadviseerd contact op te nemen met uw cardioloog.

  • Ik heb een mitralisklepinsufficiëntie, wanneer moet ik geopereerd worden?

    Als er, bij een ernstige mitraliskleplekkage, een van de volgende situaties / klachten aanwezig is zal een operatie worden overwogen:

    • nieuw boezemfibrilleren
    • linker ventrikel verwijding
    • linker ventrikel functie vermindering
    • verhoogde druk in de longslagader (pulmonale hypertensie)
    • sterke verwijding van de linkerboezem

    Of een operatie werkelijk nodig is hangt ook van ander zaken af zoals: of de mitralisklep gerepareerd kan worden en uw conditie goed genoeg is voor een operatieve ingreep.
    Ter bepaling van de ernst en de reden voor lekkage van de mitralisklep kan het nodig zijn om een echografie via de slokdarm te maken. Met dit onderzoek kan een zeer goede beoordeling van de klep plaatsvinden. De cardioloog en de hartchirurg kunnen aan de hand van de beelden een behandeladvies aan u geven.

    Ter bepaling van de ernst en de reden voor lekkage van de mitralisklep kan het nodig zijn om een echografie via de slokdarm te maken. Met dit onderzoek kan een zeer goede beoordeling van de klep plaatsvinden. De cardioloog en de hartchirurg kunnen aan de hand van de beelden een behandeladvies aan u geven.

  • Wat gebeurt er als een ernstige aortaklepstenose niet wordt behandeld?

    Als een ernstige en symptomatische aortaklepvernauwing niet wordt behandeld kan op den duur hartfalen optreden. Hierbij zullen klachten van benauwdheid, kortademigheid, pijn op de borst en duizeligheid steeds eerder optreden bij inspanning. De prognose van een onbehandelde symptomatische, ernstige aortaklepstenose is slecht.

  • Kan ik zelf beslissen of ik een chirurgische klepvervanging of een klepvervanging via de lies(slag)ader wil?

    Als er sprake is van een ernstige klepafwijking en u voldoet aan de criteria voor een ingreep dan zult u samen met de cardioloog en/of hartchirurg een beslissing nemen. U kunt deze beslissing pas nemen als de artsen u de technische mogelijkheden en de duurzaamheid van verschillende behandelstrategieën hebben uitgelegd. Binnen de technische mogelijkheden kunt u zelf beslissen.