085 – 303 86 20

Onze COVID-19 maatregelen

Beroerte

Een scheve mond, verwarde spraak en een verlamde arm of been zijn de meest voorkomende symptomen van een beroerte. Snelle behandeling in een ziekenhuis kan hersenschade beperken. Bel daarom 112, ook bij twijfel.

Wat is een beroerte?

Een beroerte wordt ook wel een CardioVasculair Accident (CVA) of herseninfarct genoemd. Het betreft een situatie waarbij, door een scheuring of afsluiting van een slagader, de toevoer van zuurstofrijk bloed naar (een deel van de) hersenen is gestopt.

Dit resulteert in een herseninfarct waardoor verschillende hersenfuncties kunnen uitvallen en klachten kunnen optreden zoals een verwarde spraak, een verlamde arm of been of een scheve mond.

Als de symptomen van dit zuurstofgebrek kort duren (vaak maar enkele minuten tot maximaal 24 uur) spreekt men van een Transient Ischemic Attack (TIA). Als de klachten langer aanhouden zullen hersencellen dood gaan en ontstaat een beroerte ofwel een herseninfarct.

Deze ingesloten video kan niet worden getoond vanwege uw cookie-instellingen. Pas uw instellingen aan op de cookiepagina, of bekijk de video op YouTube.

Hoe ontstaat een beroerte?

Er zijn verschillende reden voor verminderde bloedtoevoer naar de hersenen:

Bloeding

Hierbij scheurt een slagader en treedt het bloed buiten de slagader zodat het bloed de hersencellen niet meer kan bereiken. Men spreekt van een 'bloedig' CVA ofwel een hersenbloeding.

Stolselvorming (trombo-embolie)

  • Door een kleine beschadiging van de vaatwand (atherosclerose) kan een stolsel (propje of trombus) in de slagader ontstaan en wordt de bloeddoorstroming gestopt en ontstaat een ischemisch CVA.
  • Als er een bloedpropje losschiet vanuit een andere plaats in het lichaam en dit wordt door de bloedstroom meegevoerd naar de hersenvaten. Dit heet een embolus (of embolie) en kan een herseninfarct veroorzaken. Zo’n stolsel kan afkomstig zijn uit het hart. Dit komt voor bij patiënten met boezemfibrilleren die geen bloedverdunning gebruiken. Ook dit wordt een ischemisch CVA genoemd.

Symptomen bij een beroerte

Als de hersenen te weinig zuurstofrijk bloed krijgen en een herseninfarct ontstaat zal een storing van de hersenfuncties optreden zoals een gestoorde motoriek (bewegen), spraak, gevoel en begrip (cognitie).

De volgende acute symptomen kunnen optreden bij een herseninfarct (CVA, TIA en bloedig CVA):

  • spraakstoornis (afasie)
  • niet kunnen bewegen van lichaamsdeel (verlamming van een arm, been, aangezichtsspieren zoals de mondhoek)
  • gevoelsstoornis in een deel van het lichaam
  • gedeeltelijke blindheid (hemianopsie)
  • evenwichtsstoornis / duizeligheid
  • dubbelzien

Oorzaak een hartziekte?

Stolsels, ofwel trombo-embolie, kunnen een beroerte veroorzaken. Trombo-embolie kunnen ontstaan in het hart bij patiënten met boezemfibrilleren die geen bloedverdunning gebruiken.

Tevens kunnen door andere afwijkingen zoals klepziekten, een 'gaatje' in het hart een CVA ontstaan. Daarom zal er altijd een consult plaatsvinden bij een cardioloog in geval van een beroerte.

Daarnaast hebben een hartinfarct en een herseninfarct vaak dezelfde oorzaak: vaatwand vervetting ofwel atherosclerose. Dit ontstaat door risicofactoren als: roken, te weinig bewegen, overgewicht, hoge bloeddruk, verhoogd cholesterol, diabetes mellitus en erfelijkheid.

Behandeling beroerte

Bij symptomen van een CVA/beroerte is snelheid geboden. Direct transport naar een ziekenhuis is van groot belang: hoe eerder de bloedtoevoer naar de hersenen wordt hersteld hoe meer hersencellen in leven blijven.

In het ziekenhuis direct onderzoek worden gedaan om een onderscheid te maken tussen een stolsel en een bloeding als oorzaak voor de beroerte. Hiervoor kan acuut een CT-scan worden gemaakt.

Bij een bloedstolsel:
Als de patiënt binnen 4.5 tot 6 uur in het ziekenhuis is, kan een bloedstolsel (trombus) worden opgelost worden door medicijnen (trombolyse) of kan het vat weer doorgankelijk worden gemaakt met behulp van een een slangetje (katheter) dat via een bloedvat in de lies wordt ingebracht en opgeschoven wordt naar het afgesloten hersenbloedvat. Het stolsel wordt daar verwijderd met een zuiger of aan de kant gedrukt met een stent. Deze procedure heet trombectomie.

Bij een hersenbloeding:
In dat geval wordt vaak afgewacht. Een bloeding in de hersenen stoppen is vaak niet mogelijk. Het stoppen kan wel bespoedigd worden door de bloeddruk in de slagaders te verlagen. 
Als de bloeding berust op een scheuring van een uitstulping van een bloedvat (aneurysma) in de hersenen dan kan op twee manieren getracht worden de bloeding te stoppen:

  1. Coilen: opvullen van de uitstulping met dun draadje van platina
  2. Clippen: via een operatie wordt een klemmetje geplaatst op de uitstulping

Herstel

Een beroerte heeft een enorme impact op de patiënt. Onzekerheid en omgaan met een mogelijk definitieve beperkingen, vergen veel van de patiënt in de herstelperiode. Na de ziekenhuisbehandeling zal een periode van revalidatie volgen. (gedeeltelijk) herstel van hersenfuncties kan maanden tot een jaar in beslag nemen. Strikte regulatie van bloeddruk, cholesterol en leefstijl is noodzakelijk en wordt al gestart tijdens opname in het ziekenhuis en zal vervolg krijgen tijdens revalidatie en poliklinische controle bij de cardioloog of internist.

Wat u zelf kunt doen

U kunt de kans op een beroerte verkleinen door:

  • stoppen met roken
  • meer bewegen
  • gezond eten
  • behandeling van hoge bloeddruk, cholesterol en diabetes. 

Veelgestelde vragen

  • Wat is het verschil tussen een TIA en een CVA?

    Bij een Transient Ischemic Attack (TIA) duurt het zuurstofgebrek kort en zijn de klachten vaak binnen enkele minuten verdwenen. Bij een CardioVasculair Accident (CVA) of herseninfarct is er sprake van een langdurige sluiting van een slagader, en zullen de klachten lang aanhouden en soms blijvend zijn.

  • Hoe wordt een beroerte behandeld?

    Als een stolsel verantwoordelijk is voor het CVA dan zal getracht worden met medicijnen het stolsel op te lossen (trombolyse). Ook kan het vat weer doorgankelijk worden gemaakt met behulp van een slangetje (katheter) dat via een bloedvat in de lies wordt ingebracht en opgeschoven wordt naar het afgesloten hersenbloedvat. Het stolsel wordt daar verwijderd met een buisje (stent) of een zuiger.

    Als een bloeding door een scheurtje in een aneurysma de oorzaak is voor een “bloedig” CVA dan kan op twee manieren getracht worden de bloeding te stoppen:

    • Coilen: opvullen van de uitstulping met dun draad van platina
    • Clippen: via een operatie afsluiten van de uitstulping met een klemmetje
  • Is een beroerte erfelijk?

    Vaatziekten kunnen erfelijk zijn. Denk hierbij aan familiaire aandoeningen zoals een hoge bloeddruk of een hoog cholesterol. Overigens wordt het grootste deel vaatafwijkingen (zoals een beroerte) veroorzaakt door een verkeerde leefstijl: roken, weinig bewegen, slechte voeding, overgewicht, weinig slaap, veel stress.

  • Welke symptomen heeft men bij een beroerte?

    De meest voorkomende symptomen bij een herseninfarct zijn:

    • een verwarde spraak
    • een verlamde arm of been
    • een scheve mond.

    Uitval van andere hersenfuncties geven klachten als een gestoord gevoel in een deel van het lichaam, bewegingen niet kunnen coördineren en draaiduizeligheid. Indien u een van deze symptomen heeft dan dient u direct 112 te bellen en per ambulance naar het ziekenhuis te worden vervoerd.